Sztuczna inteligencja przynosi ogromny postęp dla medycyny, nauki i gospodarki, ale wraz z jej rozwojem rośnie także coś, o czym do tej pory mówiło się tylko szeptem. Grupa ekspertów ds. bioetyki i bezpieczeństwa ostrzega, że nowoczesne systemy AI mogą stać się narzędziem w rękach ekstremistów.
W grudniu 2025 roku grupa 14 technologów i specjalistów ds. przeciwdziałania terroryzmowi (wezwanych przez Nuclear Threat Initiative oraz Munich Security Conference) przedstawiła wnioski, które mogą wstrząsnąć światem. Według nich, obecne oraz nadchodzące narzędzia AI mogą być wykorzystane do zaprojektowania i wytworzenia nowego patogenu z potencjałem pandemicznym.
Co dokładnie niepokoi naukowców?
W opublikowanym raporcie eksperci stwierdzili, że dzięki połączeniu sztucznej inteligencji z łatwym dostępem do biotechnologii, bariery wejścia do projektowania broni biologicznej maleją, co oznacza, że nie potrzeba już wielkich laboratoriów ani dziesiątek lat badań. Wystarczy odpowiednia wiedza, kod i dostęp do sprzętu, czynnikami ograniczającymi były dotąd zasoby i koszty.
Jak zauważa ośrodek analityczny CSIS (Center for Strategic and International Studies), „łączone zdolności AI i biotechnologii otwierają nowe ścieżki dla aktorów, którzy chcą konstruować patogeny lub inne groźne biomolekuły”. Dodatkowo niedawne badanie opublikowane na serwerze preprintowym podkreśla, że dostępne już „biodesign tools” wspierane przez AI pozwalają generować tysiące potencjalnie toksycznych białek i małych cząsteczek, część z nich wykazuje cechy podobne do znanych trucizn zwierzęcych i bakteryjnych.
W świetle tych analiz wokół sektora bioAI wrze. Zdaniem wielu naukowców, to pierwszy raz w historii, kiedy stworzenie prawdziwej broni biologicznej może być tanie, szybkie i w zasięgu „przeciętnego hakera”.
Czy groźba jest realna i co możemy zrobić?
Z jednej strony nie ma potwierdzonego przypadku, by AI posłużyła do wywołania epidemii lub ataku bioterrorystycznego. Z drugiej eksperci alarmują: jeśli nie wprowadzimy globalnych zabezpieczeń, może się to zdarzyć. Wśród propozycji rozwiązań znajdują się: ścisła kontrola dostępu do narzędzi biodesignu, certyfikacja laboratoriów, globalny monitoring sekwencji biologicznych, audyty bezpieczeństwa AI-modułów i regularne aktualizacje protokołów obrony biologicznej.
Najczęściej powtarzany apel brzmi. Najpierw regulacje, potem innowacje. Bo choć biotechnologia i AI mogą uratować miliony istnień, mogą też stać się narzędziem zagłady, jeśli wpadną w złe ręce.
