Wymiana pasty na procesorze wygląda groźnie tylko na początku. Jeśli podejdziesz do tego spokojnie, możesz poprawić temperatury CPU i nie narobić sobie problemów przy składaniu komputera.
Pasta termoprzewodząca ma jedno zadanie – wypełnić drobne nierówności między procesorem a chłodzeniem. Dzięki temu ciepło lepiej przechodzi do radiatora, zamiast kisić się tam, gdzie nie trzeba. Sama pasta nie jest żadnym magicznym chłodzeniem. To tylko pomocnik, ale bardzo ważny.
W praktyce wymienia się ją wtedy, gdy zdejmujesz chłodzenie, składasz nowy komputer albo widzisz, że temperatury procesora zaczęły rosnąć bez sensownego powodu. Starej warstwy nie powinno się zostawiać, a nowej nie nakłada się na starą. To jeden z tych prostych faktów, które ludzkość uparcie ignoruje.
Zanim jednak ruszysz śrubokrętem, sprawdź chłodzenie. Część nowych coolerów ma już fabrycznie nałożoną pastę. Jeśli tak jest, nie dokładaj kolejnej warstwy, bo niczego to nie poprawi. Możesz za to tylko pogorszyć docisk i narobić bałaganu. A więc jak wymienić pastę termoprzewodzącą na procesorze?
Co przygotować i od czego zacząć?
Najpierw ogarnij stanowisko. Przyda się nowa pasta, śrubokręt, miękka niestrzępiąca się ściereczka albo filtr do kawy, patyczki kosmetyczne i alkohol izopropylowy. Do czyszczenia dobrze sprawdza się IPA o wysokim stężeniu. Nie kombinuj z byle czym z szafki w łazience, bo to nie jest konkurs domowej chemii.
Potem wyłącz komputer, odłącz go od prądu i daj mu chwilę, żeby ostygł. Następnie zdejmij bok obudowy i odepnij przewód wentylatora CPU. Dopiero wtedy zabierasz się za mocowanie chłodzenia. Proste, ale właśnie przez pomijanie takich drobiazgów ludzie potem patrzą na czarny ekran i udają, że to „dziwna sprawa”.
Jeśli cooler siedzi mocno, nie wyrywaj go pionowo. Lepiej delikatnie poruszać nim na boki, żeby puściła zaschnięta pasta. To ważne zwłaszcza przy niektórych platformach AMD, gdzie zbyt brutalny ruch może skończyć się bardzo głupio. Cierpliwość tutaj naprawdę ma sens.
Pasta termoprzewodząca vs klej termoprzewodzący
Pasta termoprzewodząca i klej termoprzewodzący to nie jest to samo. Ta pierwsza ma poprawiać przekazywanie ciepła między procesorem a chłodzeniem, ale sama w sobie nie służy do trwałego mocowania elementów. Właśnie dlatego nakłada się ją między CPU a podstawę coolera, a potem docisk zapewnia już sam system montażu chłodzenia.
Klej termoprzewodzący przewodzi ciepło, ale jednocześnie wiąże elementy na stałe albo półtrwale. Tego typu rozwiązania stosuje się raczej do małych radiatorów na innych podzespołach, a nie do normalnego montażu chłodzenia procesora w pececie. Na CPU używa się pasty, bo chłodzenie musi dać się później bezpiecznie zdjąć, wyczyścić i zamontować ponownie.
Najkrótsza wersja jest więc prosta. Na procesor dajesz pastę termoprzewodzącą, nie klej. Jeśli użyjesz kleju tam, gdzie powinno być zwykłe TIM, możesz narobić sobie bardzo nieprzyjemnych problemów przy demontażu chłodzenia. To jeden z tych pomysłów, które brzmią „może zadziała”, a potem kończą się bardzo źle.
Jak wymienić pastę termoprzewodzącą na procesorze?
Po pierwsze – upewnij się, że masz wszystko, co niezbędne. Tak naprawdę kluczowy jest każdy element.
| Co przygotować | Po co |
|---|---|
| Pasta termoprzewodząca | nowa warstwa między CPU a chłodzeniem |
| Alkohol izopropylowy | czyszczenie starej pasty |
| Ściereczka bezpyłowa | czyste usunięcie resztek |
| Śrubokręt | demontaż chłodzenia |
| Spokój i kilka minut | żeby niczego nie urwać |
Jak bezpiecznie zdjąć chłodzenie?
Najpierw wyłącz komputer i odłącz go od prądu. To oczywiste, ale ludzie regularnie uznają oczywiste rzeczy za opcjonalne. Nie warto.
Potem daj komputerowi chwilę ostygnąć. Jeśli chwilę wcześniej grałeś albo obciążałeś procesor, radiator może być zwyczajnie gorący.
Zdejmij boczny panel obudowy i odłącz przewód wentylatora chłodzenia od płyty głównej. Bez tego i tak nie ruszysz dalej sensownie.
Następnie zacznij odkręcać chłodzenie spokojnie, najlepiej po przekątnej. Jeśli są cztery śruby, luzuj je po trochu, a nie jedną do końca i potem resztę. Równy docisk schodzi bezpieczniej.
Jeśli chłodzenie nie chce zejść, nie wyrywaj go na siłę. Delikatnie poruszaj nim w lewo i w prawo, żeby poluzować starą warstwę pasty. AMD wprost zaleca lekkie skręcanie chłodzenia, żeby rozluźnić połączenie między radiatorem a procesorem.
Dopiero kiedy puści, unieś chłodzenie ostrożnie do góry. To szczególnie ważne na platformach AMD, bo przy gwałtownym szarpnięciu można wyrwać procesor z gniazda razem z coolerem.
Jak usunąć starą pastę
Najpierw zbierz większe resztki starej pasty suchą, miękką ściereczką albo ręcznikiem bezpyłowym. Nie musisz od razu topić wszystkiego w alkoholu.
Potem nanieś niewielką ilość alkoholu izopropylowego na ściereczkę i delikatnie wyczyść powierzchnię procesora. Rób to spokojnie, bez szorowania jak przy przypalonej blasze z piekarnika.
To samo zrób ze stopą chłodzenia. Obie powierzchnie mają być czyste, suche i pozbawione resztek starego materiału termicznego. Intel wyraźnie zaznacza, że starego TIM nie zostawia się pod nową warstwą.
Na końcu sprawdź, czy nie zostały tłuste smugi, kurz albo grudki. Jeśli zostały, wyczyść to jeszcze raz. W tej robocie „prawie czysto” to po prostu wciąż brudno.
Ile pasty nałożyć i jak to zrobić
Na typowy procesor desktopowy najlepiej nałożyć niewielką porcję pasty na środek. Taka metoda jest zalecana jako bezpieczna i wygodna, bo po dociśnięciu chłodzenia pasta sama rozprowadza się po powierzchni.
Nie trzeba rozsmarowywać jej ręcznie. Noctua wprost podaje, że ich pasty zwykle nie wymagają ręcznego rozprowadzania po CPU.
Nie dawaj jej za dużo. Pasta ma tylko wypełnić mikroszczeliny między procesorem a chłodzeniem, a nie tworzyć grubą warstwę. Arctic wyjaśnia, że ważna jest cienka warstwa pokrywająca całą powierzchnię po dociśnięciu coolera.
Jeśli używasz bardzo dużego procesora albo konkretnej pasty z własną instrukcją, sprawdź zalecenia producenta. Przy niektórych większych układach schemat aplikacji może się różnić.
Jak poprawnie zamontować chłodzenie z powrotem
Po nałożeniu pasty ustaw chłodzenie równo nad procesorem i opuść je pionowo na miejsce. Nie poprawiaj go pięć razy, nie przesuwaj nim po powierzchni i nie rozmazuj pasty dodatkowym ruchem.
Potem dokręcaj chłodzenie stopniowo, najlepiej po przekątnej. Dzięki temu docisk rozłoży się równomiernie.
Nie przesadzaj z siłą. Chłodzenie ma siedzieć pewnie, ale nie trzeba dokręcać go z furią człowieka, który właśnie przegrał z komputerem cały weekend.
Na końcu podłącz przewód wentylatora z powrotem do odpowiedniego złącza CPU_FAN na płycie głównej. Tak, ten etap jest banalny. Tak, właśnie o nim ludzie czasem zapominają.
Co sprawdzić po uruchomieniu komputera?
Po złożeniu komputera uruchom go normalnie i sprawdź, czy wentylator chłodzenia działa. To pierwszy, najprostszy test.
Potem zerknij do BIOS-u albo programu monitorującego temperatury. Jeśli wartości są od razu dziwnie wysokie, chłodzenie mogło nie docisnąć się poprawnie albo pasta została źle nałożona.
Nie oczekuj cudów po każdej wymianie. Jeśli stara pasta była naprawdę wyschnięta, różnica może być wyraźna. Jeśli jeszcze trzymała poziom, zmiany będą mniejsze. Sama pasta nie naprawi też kurzu, złego przepływu powietrza i kiepskiego chłodzenia.
Najczęstsze błędy
- Nie nakładaj nowej pasty na starą. Intel wprost zaznacza, że użytego TIM nie przykrywa się nową warstwą.
- Nie dawaj zbyt dużej ilości. Za dużo pasty nie poprawia chłodzenia, tylko zwiększa ryzyko bałaganu i gorszego docisku.
- Nie szarp chłodzenia przy zdejmowaniu. Delikatne skręcenie jest bezpieczniejsze niż brutalne odrywanie.
- Nie zapominaj o przewodzie wentylatora po montażu. To drobiazg, ale potrafi zamienić prostą konserwację w wyjątkowo głupi problem.
W skrócie – jak wymienić pastę termoprzewodzącą na procesorze?
- Wyłącz komputer i odłącz zasilanie.
- Zdejmij chłodzenie CPU.
- Usuń starą pastę z procesora i podstawy coolera.
- Nałóż małą ilość nowej pasty.
- Załóż chłodzenie równo i dokręć je stopniowo.
- Podłącz wentylator CPU i sprawdź temperatury po uruchomieniu.
FAQ
Czy trzeba usuwać starą pastę przed nałożeniem nowej?
Tak. Nowej pasty nie nakłada się na starą warstwę.
Ile pasty termoprzewodzącej dać na procesor?
Zwykle wystarcza mała kropka na środku procesora, chyba że producent zaleca inny układ.
Czy trzeba rozsmarowywać pastę ręcznie?
Najczęściej nie, bo pasta rozprowadza się pod naciskiem chłodzenia.
Kiedy warto wymienić pastę na procesorze?
Gdy zdejmujesz chłodzenie, składasz nowy zestaw albo temperatury CPU wyraźnie rosną.
